Ogród Puławski


Idź do treści

Dzieje Parku

Historia

Historia Parku Puławskiego jest ściśle związana z historią Puław. W 1668 r. wioska leżąca na starym szlaku handlowym "u przeprawy" przez Wisłę, na wysokiej wapiennej skarpie, weszła w skład dóbr Stanisława Herakliusza Lubomirskiego. Miejsce wybrane pod założenie pałacowo-ogrodowe przez nadwornego architekta Lubomirskich Tylmana z Gameren odznaczało się wieloma walorami przyrodniczo-krajobrazowymi. Kamień węgielny pod budowę pałacu został położony 15 maja 1671 r. Tylman utworzył 6,5-kilometrową oś biegnącą od pałacu nad skarpą w kierunku wsi Wronów. Jest również autorem ówczesnej instalacji hydraulicznej doprowadzającej wodę do pałacu z odległych o 2 km sadzawek, położonych na wzniesieniu ( różnica poziomów wynosiła ok. 10 m).
Istnienie ogrodów otaczających pałac, a więc ich 330-letnią dziś historię, potwierdzają notatki historyczne.
W 1686 roku rozpoczyna się 45-letni okres rządów Sieniawskich w Puławach. W tym czasie nie ma już czytelnych śladów po dawnym ogrodzie. W roku 1717 Zofia Sieniawska podejmuje odbudowę zniszczonego przez Szwedów pałacu i ogrodu zlecając prace Franciszkowi Antoniemu Mayerowi i Janowi Zygmuntowi Deyblowi.
W ogrodzie wprowadza się styl francuski, formowane i strzyżone szpalery, boskiety i gabinety.
Od 1731 r. Puławy przechodzą pod władanie rodu Czartoryskich. Izabella z Flemingów Czartoryska rozpoczyna kształtowanie Ogrodu w stylu angielskim. Podłożem fascynacji księżnej "ogrodami angielskimi" były zarówno liczne podróże po Anglii i Szkocji jak i sytuacja polityczna oraz zniszczenia Puław. Z pomocą James'a Savage'a - ogrodnika wcześniej przywiezionego z Anglii, zakłada ogród w zupełnie nowym stylu romantyczno-krajobrazowym. Ogród Puławski jest unikalnym tworem wykonanym przez teoretyka i praktyka w jednej osobie.

Okres prowadzenia ogrodu przez księżnę trwał 33 lata. Stara się zerwać z dotychczasową geometrią kompozycyjną i sztucznymi formami roślin. Sięga po wzory naturalnego piękna przyrody. Eliminuje linie proste, wprowadza płynny przebieg ścieżek, maskuje granice ogrodu. Osiami widokowymi zespala ogród z otaczającym krajobrazem. Ogród został wyposażony w liczne budowle, rzeźby, tablice i kamienie pamiątkowe opatrzone inskrypcjami. Prace budowlane prowadził nadworny architekt Czartoryskich - Chrystian Piotr Aigner. Zgromadzone tu pamiątki tworzyły w tamtych czasach centrum patriotyzmu polskiego. Wraz z upadkiem powstania listopadowego dobra Czartoryskich ulegają konfiskacie. Ogród jednak pozostał mało zniszczony, natomiast pozbawiony pamiątek polskości.
Rzeźby wywiezione do Podzamcza przetrwały ponad 100 lat i powróciły w 1946 r.
Przez następne lata zmieniała się funkcja i przeznaczenie ogrodu. W połowie XIX wieku przestaje pełnić funkcję prywatnego ogrodu przypałacowego, staje się zapleczem naukowo-dydaktycznym kolejnych Instytutów (Instytut Wychowania Panien, Instytut Politechniczny i Rolniczo-Leśny, następnie Instytut Gospodarstwa Wiejskiego i Leśnictwa przemianowany na Państwowy Instytut Naukowy Gospodarstwa Wiejskiego - od 1950 r. Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa). Obecnie stanowi park miejski - miejsce wypoczynku mieszkańców miasta oraz obiekt muzealny chętnie odwiedzany przez licznych turystów z Polski i z zagranicy.
Wichura, która przeszła nad ogrodem 4 sierpnia 2001 r. spowodowała znaczne zniszczenia w drzewostanie. Na około 3 500 drzew wyłamaniu lub powaleniu uległo ok. 10% drzewostanu, a dalsze 20% znacznemu zniszczeniu. Fakt ten przyczynił się do podjęcia szerokich działań mających na celu rewaloryzację Ogrodu.

Ilość odwiedzin
licznik odwiedzin

Powrót do treści | Wróć do menu głównego